Korona Tedirginiyseniz İşe Gitmeme Hakkınız Var !
Yenileniyor
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyon
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkari
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • İstanbul
  • İzmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • K.Maraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce

Korona Tedirginiyseniz İşe Gitmeme Hakkınız Var !

kategorisinde, 20 Mar 2020 - 19:32 tarihinde yayınlandı

Korona virüs, evrensel adıyla COVID-19,tüm dünyayı etkisi altına almış ve bu nedenle üretim kesintileri, karantina uygulamaları, olağanüstü hal kararları, sokağa çıkma yasağı gibi tedbirler sebebiyle iş hayatını çok kısa zaman içerisinde olumsuz olarak etkilemiştir. Evrensel ve küresel bir tehdit noktasına ulaşan bu salgın, 11 Mart 2020 itibariyle Dünya Sağlık Örgütü (“DSÖ”) tarafından “pandemi” olarak nitelendirilmiştir. Buna bağlı olarak ve bu kapsamda alınması gereken acil durum önlemlerinin etkileri iş hayatı üzerinde giderek artan bir yoğunlukla görülmektedir.

Ülkemizde de bu sebeple birçok devlet politikası ve önlemler uygulanmaya başlanmış ve bu doğrultuda; AVM, Cafe, terminal, kahvehane, restoran gibi işletmelerin geçici olarak kapatılması, yurt dışı seyahatlerinin durdurulması ve zorunlu olmadığı takdirde sokağa dahi çıkılmaması yönünde bir dizi önlem alınmıştır. Hatta 2020/37 sayılı Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının tarafından İdari İzin Talimatı ile düzenleme yapılarak kamu çalışanlarının idari izinli sayılması gibi prosedürler devreye sokulmuştur. Lakin; özel sektörde çalışan “işçiler” için ise herhangi bir tedbir veya önleme yer verilmemiştir.

Şu an tüm özel sektör çalışanların aklındaki “corona nedeniyle işe gitmesem olur mu, gitmemek için ne yapmalıyım nasıl bir yol izlemeliyim, işe gitmezsem işten çıkartırlar mı, işten atılsam işe geri dönebilir miyim, tazminatlarımı alabilir miyim vs. şeklinde bir çok soru bulunmaktadır. Ve çalışan işçiler çalışma esnasında virüs korkusu yanında işini veya tazminatlarını kaybetme korkusu yaşamaktadır… İşte tam da bu noktada 6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu devreye girmektedir. Kanun gereğince işçilerin çalışmaktan kaçınma hakkı, tazminat, işe iade, ücret vb. durumlarının tartışılması gerekir.

Öncelikle işverenlerin, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli önlemleri almak, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak ve mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması yükümlülükleri bulunmaktadır. İşçilerin ise; çalışanların iş sağlığı ve güvenliğini sağlama amacına yönelik olarak işbirliği yapma yükümlülüğü içerisinde olup; şüpheli konumda olan veya semptomları bulunan çalışanların durumunu ivedilikle işverenlerine bildirmeleri gerekmektedir. O halde işçilerin aklındaki sorulara cevap verelim

İşçi Corona Vüris Nedeniyle Çalışmaktan Kaçınabilir Mi

6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu 13. Maddesine göre işçi “Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.

Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır” denilmektedir. Bu çerçevede;

Kurul veya işverenin, işçinin talebi yönünde karar vermesi halinde işçi, işveren tarafından gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınma hakkını kullanarak çalışmaktan vazgeçebilir hatta işe dahi gitmeyebilir. Burada en önemli durum ise; işçinin çalışmaktan kaçınma hakkını kullandığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer haklarının saklı olmasıdır. Zira; işçi kanuni hakkını kullanmış olup; işçinin ücretinde ve haklarında herhangi bir eksikliğin kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla yapılmaması gerekmektedir.

İşten Kaçınma Hakkı Kullandığında İş Akdi Feshedilirse Tazminat Hakkı Var Mıdır

İşveren işçinin kanundaki usule uygun davranmasına rağmen(risk grubunda olan işçiler derhal kullanabilir) corona virüs nedeniyle işten kaçınma hakkını kullanması üzerine iş akdini feshederse; işveren tarafından yapılan fesih haksız fesih olacaktır. Bu durumda işçi; tazminat hakları yanında şartları taşıdığı takdirde işe iade hakkına da sahip olacaktır. Toplu iş sözleşmesine tabi işçiler için de durum aynıdır.

Ancak burada dikkate edilmesi gereken husus kanunda yazılı durumların gerçekleşmesi ve işveren tarafından gerekli önlemler alınmadığı takdirde işçinin kaçınma hakkını kullanmış olmasıdır. Yoksa; işçi “virüs var ben işten kaçınma hakkımı kullanıp gelmiyorum” diyemez. Bu şekilde hareket ettiği takdirde işveren tarafından yapılacak fesih geçerli fesih olacaktır ve işçi tazminat talebinde bulunamayacaktır. (Bu durum risk grubunda olan işçiler için geçerli değildir.) O yüzden kanunda yazılı durumlara dikkate edilmesi her iki taraf için önemlidir.

Peki İşçi Corona Nedeniyle İş Sözleşmesini Haklı Nedenle Feshedebilir Mi

İşçi ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda yukarıdaki kanun hükmünün birinci fıkrasındaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gidebilir. İşçinin bu şekilde hareket etmesinden dolayı da haklarının kısıtlanmayacağı açıktır. İşçiler, işverenden gerekli tedbir ve önlemlerin alınmasını talep etmelerine rağmen işveren, gerekli tedbirleri almadığı takdirde; iş sözleşmesini haklı ve geçerli bir nedenle feshedebilir. İşçi iş akdini haklı ve geçerli nedenle feshettiğinden dolayı tazminat haklarını da almaya hak kazanır.

Peki kimler doğrudan doğruya açınma hakkını kullanarak işe gitmeyebilir…Unutulmamalıdır ki; DSÖ açıklamaları da dikkate alındığında söz konusu hastalığın mevcut bir tedavisinin henüz olmaması ve önlenemez şekilde yayılması göz önüne alındığında toplu yaşam alanlarında, avm, cafe, kahvehane, restorant, bankalar, terminaller vs. yani insan sirkülasyonunun yoğun olduğu iş yerlerinde çalışan işçiler risk grubu içinde olup; bu tarz yerlerde çalışan işçilerin herhangi bir bildirim yapmaksızın çalışmaktan kaçınma hakkı olduğu bilinmelidir.

Bunun dışında insan sirkülasyonunun yoğun olmadığı yerlerde çalışan işçilerin doğrudan doğruya kaçınma hakkını kullanması veya iş akdini feshetmesi mümkün olmayıp; yukarıda anlatıldığı şekliyle 6331 sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu hükümlerine uymaları şarttır. Aksi halde “virüs var ben çalışmıyorum iş akdini de feshediyorum” şeklinde yapılacak fesih geçersiz fesih olup; işçinin istifası niteliği taşıyacaktır. Ve işçi tazminat talebinde bulunamayacaktır.

O halde dikkate edilecek en önemli husus kanunda yazılı durumlara dikkat etmek ve usule uygun hareket etmek olacaktır. Kanunda yazılı durumlara uyulmadığında karşılaşılacak tablo bellidir. Bu nedenle işçilerin, hükümet ve devlet yetkililerince iş dünyasında ilişkin yeni kararlar alıncaya kadar gerekli tedbirler çerçevesinde-kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla- çalışmaya devam etmelerinde yarar vardır.

Yazar / Haber Editörü : Tüm Yazıları
Av. Mahfuz Erzen
Yorum Yaz